Άρθρο 55 — Μέτρα ρύθμισης οδικής κυκλοφορίας

Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 5209/2025, ΦΕΚ Α΄ 100/13.06.2025)

1. Επιτρέπεται η λήψη μέτρων που αφορούν στη ρύθμιση της κυκλοφορίας, όπως στον καθορισμό των μονόδρομων, ποδηλατοδρόμων και κατευθύνσεων της κυκλοφορίας, στην προτεραιότητα οδών, στην αλλα - γή της διατομής του οδοστρώματος ή της οδού, στην εγκατάσταση και λειτουργία φωτεινής σηματοδότησης, στον προσδιορισμό και τη λειτουργία των χώρων στάθ- μευσης οχημάτων σε κοινόχρηστους χώρους και γενικά στον καθορισμό χώρων στάθμευσης και στην επιβολή περιορισμών ή απαγορεύσεων κυκλοφορίας ή στάθμευ- σης. Αν από τη λήψη των μέτρων για την εφαρμογή της παρούσας επηρεάζονται οι υπηρεσίες οδικής μαζικής μεταφοράς, απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη του Ορ- γανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (Ο.Α.Σ.Α.) ή του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.), για την περιοχή αρμοδιότητάς τους ή των αρ- μοδίων Υπηρεσιών των Περιφερειών για λεωφορειακές διαδρομές ΚΤΕΛ ή των δήμων για αστικές λεωφορειακές διαδρομές, για τις άλλες περιοχές της χώρας. Επιτρέπεται να προσδιορίζεται δίκτυο οδών που επη- ρεάζονται από την κατασκευή εκτελούμενων ή προ- γραμματιζόμενων συγκοινωνιακών έργων του Υπουρ- γείου Υποδομών και Μεταφορών, που υλοποιούνται ως συμβάσεις παραχώρησης ή Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) ή χρηματοδοτούνται από το Τα- μείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Κατ’ εξαίρεση κάθε αντίθετης διάταξης, τα μέτρα της παρούσας για τα ανωτέρω συγκοινωνιακά έργα που κατασκευάζονται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και το προσδιοριζόμενο δίκτυο οδών που επηρεάζεται από αυτά, ανεξαρτήτως του χαρακτηρι - σμού τους, καθορίζονται με μελέτες που εκπονούνται ή εγκρίνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες κατασκευής

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ2362 Τεύχος A’ 100/13.06.2025 και κυκλοφορίας του Υπουργείου Υποδομών και Μετα- φορών ή από τον ανεξάρτητο μηχανικό στο πλαίσιο των συμβάσεων παραχώρησης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται να ανατίθεται, σε εποπτευ- όμενους φορείς του Υπουργείου Υποδομών και Μετα - φορών η αρμοδιότητα για τη λειτουργία, συντήρηση, σήμανση, διαγράμμιση, καθαριότητα και τον ηλεκτρο- φωτισμό του δικτύου των οδών που επηρεάζονται κατά την κατασκευή των έργων του Υπουργείου αυτού, που υλοποιούνται με συμβάσεις παραχώρησης ή ΣΔΙΤ ή χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Αν - θεκτικότητας. Αν από τη λήψη των μέτρων της παρούσας, επηρεά - ζονται οι υπηρεσίες οδικής μαζικής μεταφοράς, για τα παραπάνω συγκοινωνιακά έργα του Υπουργείου Υποδο- μών και Μεταφορών και το επηρεαζόμενο δίκτυο οδών, η απαιτούμενη γνώμη του Ο.Α.Σ.Α. ή του Ο.Σ.Ε.Θ., για την περιοχή αρμοδιότητάς τους ή των αρμοδίων υπηρεσιών των Περιφερειών για λεωφορειακές διαδρομές ΚΤΕΛ ή των δήμων για αστικές λεωφορειακές διαδρομές, για τις άλλες περιοχές της χώρας, παρέχεται υποχρεωτικά εντός προθεσμίας πέντε (5) ημέρων από την υποβολή του σχετικού φακέλου, άλλως τεκμαίρεται ως σύμφωνη. 2. Τα μέτρα που αναφέρονται στην παρ.  1 μπορεί να λαμβάνονται προσωρινά εντός και εκτός κατοικημένων περιοχών, όταν αυτό επιβάλλεται από ιδιαίτερους λόγους ασφαλείας ή σε έκτακτες περιπτώσεις για την αντιμετώ- πιση τελείως προσωρινών καταστάσεων. 3. Με τις αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων των παρ. 1 και 2 και με την ίδια διαδικασία, μπορεί να καθορίζονται σε κατοικημένες περιοχές, πεζόδρομοι ή περιοχές μόνο για την κυκλοφορία πεζών ή ατόμων με αναπηρία ή πε- ριοχές ήπιας κυκλοφορίας. Όπου οι αποφάσεις αυτές επηρεάζουν τις υπηρεσίες οδικής μαζικής μεταφοράς, εφαρμόζεται και το τελευταίο εδάφιο της παρ.  1. Στις μελέτες, βάσει των οποίων εκδίδονται οι σχετικές αποφά- σεις, περιλαμβάνεται και ο κανονισμός λειτουργίας του πεζόδρομου. Όπου από τον κανονισμό λειτουργίας του πεζόδρομου προβλέπεται η συνύπαρξη πεζών, ποδηλά- των και Ε.Π.Η.Ο, οι πεζοί έχουν προτεραιότητα έναντι των ποδηλάτων και των Ε.Π.Η.Ο. Σε συνθήκες ιδιαίτερα αυ - ξημένης κίνησης, εφαρμόζεται η παρ. 3 του άρθρου 44. 4.α) Με βάση κυκλοφοριακές μελέτες, που έχουν εκπο- νηθεί ή εγκριθεί από κοινού από τις αρμόδιες υπηρεσίες της οικείας περιφέρειας ή του οικείου δήμου και του φο- ρέα ή της υπηρεσίας που είναι κατά περίπτωση αρμόδιος για τις υπηρεσίες δημόσιας οδικής μαζικής μεταφοράς μπορούν να καθορίζονται οδοί ή λωρίδες κυκλοφορίας, στις οποίες κυκλοφορούν μόνο μέσα δημόσιας οδικής μαζικής μεταφοράς προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των τροχιοδρομικών οχημάτων, εξαιρουμένων των πε- ριοχών αρμοδιότητας των Ο.Α.Σ.Α. και Ο.Σ.Ε.Θ. β) Για τις περιοχές αρμοδιότητας των Ο.Α.Σ.Α. και Ο.Σ.Ε.Θ., ο καθορισμός οδών ή λωρίδων κυκλοφορίας, στις οποίες κυκλοφορούν μόνο μέσα δημόσιας οδικής μαζικής μεταφοράς προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των τροχιοδρομικών οχημάτων, γίνεται με βάση μελέτες που εκπονούνται από τους Ο.Α.Σ.Α. και Ο.Σ.Ε.Θ. για τα μέτρα προτεραιότητας των δημόσιων μέσων μαζικής μεταφοράς έναντι των λοιπών οχημάτων, καθώς επίσης για την εγκατάσταση ειδικών σημάνσεων και για κάθε μέτρο που θα εξασφαλίζει την απρόσκοπτη κυκλοφο- ρία των οχημάτων των αστικών συγκοινωνιών και την ασφαλή και άνετη διακίνηση των επιβατών. Η υλοποί - ηση της σήμανσης, η τοποθέτηση και συντήρηση των διαχωριστικών μέσων ανήκουν στην αρμοδιότητα των εποπτευόμενων από αυτό Οργανισμών που βαρύνονται και με τις σχετικές δαπάνες. γ) Στις λωρίδες των περ. α) και β) επιτρέπεται η στάση επιβατικών δημόσιας χρήσης (Ε.Δ.Χ.), εφόσον δεν παρα- κωλύεται η κυκλοφορία των μέσων δημόσιας οδικής μα- ζικής μεταφοράς προσώπων για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα τριάντα (30) δευτερόλεπτα, και μόνο με σκοπό την επιβίβαση και αποβίβαση. Ειδικότερα, η αποβίβαση επιτρέπεται όπισθεν των λεωφορείων και με την προϋπόθεση να μην παρακωλύεται η κυκλοφορία των λεωφορείων και των οχημάτων, που χρησιμοποι - ούν τις λωρίδες των περ. α) και β). Κατά παρέκκλιση του χρονικού περιορισμού του δεύτερου εδαφίου επιτρέ- πεται στα Ε.Δ.Χ. σύντομη στάση σε εσοχές οδών μόνο για επιβίβαση και αποβίβαση. Από την εφαρμογή των δύο πρώτων εδαφίων εξαιρείται η στάση Ε.Δ.Χ., για την επιβίβαση ή αποβίβαση ατόμων με εμφανείς βαριές κι- νητικές αναπηρίες ή τυφλότητα, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4530/2018 (Α’ 59). δ) Στις λωρίδες των περ.  α) και β) επιτρέπεται η κυ - κλοφορία έμφορτων Ε.Δ.Χ. ΕΙΔΜΙΣΘ αυτοκινήτων της υποπερ. β της περ. 19 του άρθρου 4, που προορίζονται για τη μεταφορά ατόμων με αναπηρία και έμφορτων επιβατικών δημόσιας χρήσης (Ε.Δ.Χ.) μηδενικών ρύπων. ε) Για την περιοχή αρμοδιότητας του Ο.Σ.Ε.Θ., οι σχετικές δαπάνες που αφορούν στην κατασκευή και συντήρηση των λωρίδων κυκλοφορίας δημόσιας οδικής μαζικής μετα- φοράς προσώπων, βαρύνουν τον αντίστοιχο δήμο, ενώ το κόστος εγκατάστασης και συντήρησης των ηλεκτρονικών μέσων ελέγχου βαρύνουν τον Φορέα Λειτουργίας. 5. Σε οδούς, στις οποίες για ειδικούς λόγους επιβάλ- λεται η αναγκαστική μείωση της ταχύτητας των οχη- μάτων ή ο περιορισμός της κυκλοφορίας τους, μπορεί να προβλέπεται η δημιουργία ειδικών διαμορφώσεων του οδοστρώματος ή η τοποθέτηση κινητών εμποδίων. Εκείνος που παραβαίνει την απόφαση της παρ.  16 του άρθρου 112, τιμωρείται με φυλάκιση έως δώδεκα (12) μήνες και χρηματική ποινή από χίλια (1.000) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. 6. Για την ανακούφιση, την ομαλή και ασφαλή διεξα - γωγή της οδικής κυκλοφορίας, σε συνδυασμό με την ανάγκη εξασφάλισης καλύτερων συνθηκών διεξαγωγής της οδικής κυκλοφορίας με τα μέσα δημόσιας οδικής μαζικής μεταφοράς προσώπων ή για λόγους γενικότε- ρου δημόσιου συμφέροντος, μπορούν να λαμβάνονται μέτρα περιορισμού ή απαγόρευσης της κυκλοφορίας ή της στάθμευσης μηχανοκίνητων οχημάτων οποιασδή- ποτε κατηγορίας ή ορισμένων κατηγοριών, καθώς και μοτοποδηλάτων σε ορισμένη περιοχή ή περιοχές της χώρας ή πόλεων ή κωμοπόλεων ή σε ορισμένη οδό ή οδούς ή και σε τμήμα οδού ή οδών. Στις περιοχές όπου,

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 2363Τεύχος A’ 100/13.06.2025 σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, έχει απαγορευθεί η στάθμευση οχημάτων και μοτοποδηλάτων, εκτός από τις κυρώσεις της παρούσας, μπορεί να γίνεται και η μετα- φορά του οχήματος ή του μοτοποδηλάτου, σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 38, περί στάσης και στάθμευσης. Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα λαμβάνονται για την περιοχή της τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης. Η παράβαση των αποφάσεων της παρ. 16 του άρθρου 112 τιμωρείται, για τη μεν στάθμευση σύμφωνα με το άρ- θρο 8, για τα δε μέτρα περιορισμού ή απαγόρευσης της κυκλοφορίας κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α. Επι - πλέον, στους παραβάτες που δεν συμμορφώνονται με τις υποδείξεις των αστυνομικών οργάνων για στάθμευση σε συγκεκριμένο σημείο ή άμεση έξοδο από την απαγο- ρευμένη περιοχή, επιβάλλεται φυλάκιση μέχρι ενός (1) έτους. Η παράβαση των αποφάσεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση της περ. ζ) της παρ. 16 του άρθρου 111 κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α. 7. Τα μέτρα που λαμβάνονται βάσει του παρόντος ισχύουν από την τοποθέτηση των οικείων πινακίδων σήμανσης, των σηματοδοτών ή των διαγραμμίσεων στο οδόστρωμα, εκτός εάν κατά τον χρόνο ισχύος των μέ- τρων αυτών η κυκλοφορία ρυθμίζεται από τροχονόμους ή τα μέτρα έχουν ληφθεί κατ’ εφαρμογή της παρ.  6 και δεν προβλέπονται αντίστοιχες πινακίδες σήμανσης, οπό- τε τα μέτρα αυτά ισχύουν από τη δημοσίευση των σχετι- κών αποφάσεων, κατά την παρ. 1 του άρθρου 112, ή από τη χρονολογία που ορίζουν οι ίδιες αυτές αποφάσεις. 8. Επιτρέπεται να επιβάλλονται περιορισμοί στην κίνη- ση φορτηγών αυτοκινήτων στο οδικό δίκτυο της χώρας και να καθορίζεται η προσωρινή κίνησή τους σε χώρους στάθμευσης. Επιτρέπεται ο καθορισμός συγκεκριμένου ωραρίου τροφοδοσίας των επιχειρήσεων, υπεραγορών και λοιπών καταστημάτων. Οι παραβάτες της παρ.  16 του άρθρου 116 τιμωρούνται με τις ειδικές διατάξεις του ν. 3446/2006 (Α’ 49) που αφορούν τα φορτηγά οχήματα. Η παράβαση της παρ. 16 του άρθρου 112, κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α. 9. Απαγορεύεται η διέλευση από το οδικό δίκτυο που χρησιμοποιείται παραπλεύρως και εναλλακτικά των αυ- τοκινητοδρόμων και οδών ταχείας κυκλοφορίας, στα μηχανοκίνητα οχήματα μικτού βάρους άνω των τρει - σήμισι (3,5) τόνων. Εξαιρούνται της απαγόρευσης του προηγούμενου εδαφίου, οι διελεύσεις οχημάτων άμεσης ή έκτακτης ανάγκης, οδικής βοήθειας ή λόγω ανωτέρας βίας. Οι παραβάτες της παρούσας και της π αρ. 16 του άρθρου 112, τιμωρούνται με ανάλογη εφαρμογή των παρ. 12 και 13 του άρθρου δεύτερου του ν.  4388/2016 (Α’ 93), περί Συστήματος Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδι- κών Υποδομών Υπηρεσίας Οδικών Τελών και Ηλεκτρο- νικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών. 10. Επιτρέπεται η ίδρυση Κέντρου Οδικών Πληροφορι- ών, το οποίο δεν επιχορηγείται από τον κρατικό προϋπο- λογισμό, έργο του οποίου είναι η παροχή πληροφοριών σχετικά με την πυκνότητα της κυκλοφορίας, τα εμπόδια και την κατάσταση των οδών, τις τοπικές καιρικές συνθή- κες, καθώς και κάθε άλλη πληροφορία χρήσιμη για την κυκλοφορία των οχημάτων, σύμφωνα με την περ. ιε) της παρ. 16 του άρθρου 112.

Σημείωση: Το παρόν αποτελεί επίσημο απόσπασμα από τον Ν. 5209/2025. Για επίσημη πληροφόρηση, συμβουλευτείτε το Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών ή την ΑΑΔΕ.

📖 Δείτε τα γειτονικά άρθρα ή επιστρέψτε στον Πίνακα Περιεχομένων του ΚΟΚ ή στον Υπολογιστή Προστίμων.

← Άρθρο 54 Άρθρο 56 →